DOLAR 32,5931 0.35%
EURO 34,8110 0.2%
ALTIN 2.499,140,60
BITCOIN %
İstanbul
13°

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Atatürk’ün çeşmesi
43 okunma

Atatürk’ün çeşmesi

ABONE OL
28 Ocak 2024 12:06
Atatürk’ün çeşmesi
0

BEĞENDİM

ABONE OL
  • Atatürk, Çankaya’da bağ evine taşınınca yakındaki bir eve de yaveri Salih Bozok yerleşir. Atatürk sık sık Bozok’u ziyarete gider. O meşhur fotoğraf da o ziyaretlerden birinde çekilir.
  • Fotoğrafta Atatürk bir çeşmenin başında görülüyor. Arkada ise Bozok durmakta. İşte o çeşme bugün Basın Şehitleri Parkı’nda yer alıyor. Ancak su akmıyor.

Milli Mücadele döneminde Erzurum ve Sivas kongrelerinin ardından Mustafa Kemal Paşa 27 Aralık 1919’da Ankara’ya gelir. Başta Seymenler olmak üzere yediden yetmişe tüm Ankaralılar kendisini coşkuyla karşılar. Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’daki ilk ikametgâhı bugün Keçiören’deki Meteoroloji Genel Müdürlüğü binası olarak kullanılan, o dönemde Ziraat Mektebi olarak adlandırılan bina olur. Bina, karargâh işlevi görürken yaklaşık dört ay boyunca Mustafa Kemal Paşa’yı ağırlayacaktır. Şehirdeki İngiliz işgal güçleri komutanı Yüzbaşı Hugh McKinley Whittall’un karargâhı olan Direksiyon Binası İngiliz ve Fransız güçlerinin şehirden ayrılmasıyla 11 Mart 1920’de boşaltılır. Mustafa Kemal Paşa da şehre yakınlığı ve güvenlik nedeniyle İngilizlerin boşalttığı Direksiyon Binası’na geçerken Ankaralıların hediyesi Çankaya’daki bağ evine ise Haziran 1921’de yerleşecektir.

MEŞHUR FOTOĞRAF ÇEKİLİYOR

Mustafa Kemal Paşa, 1921’in yazında Çankaya’daki bağ evine taşındıktan sonra biraz ilerisindeki eve de yaveri Salih Bozok ailesiyle birlikte yerleşir. Bozok’un oğlu Cemil Bey taşınmaya ilişkin, “Ankara’ya geldiğimin ertesi yılı, yaz başlangıcında babam bir hafta içinde Çankaya’ya taşınacağımızı, ona göre hazırlanmamı söyledi. Çünkü Paşa’ya orada Bulgurluların köşkünü tutmuşlar, babama da Serattarzadelerden Kerim Efendi’nin evi kiralanmıştı. Kararlaştırılan günde Paşa ile birlikte Çankaya’ya taşındık” 1 bilgisini verir. Bahsi edilen Kerim Efendi Ankara’nın yerli ve nüfuzlu ailelerinden bir kimsedir. Mustafa Kemal Paşa Çankaya’daki bağ evine taşındıktan sonra 250 metre yakınlıktaki Salih Bey’in bu kiralık evini sık sık ziyaret eder. Ziyaretlerin birinde de herkesin bildiği o meşhur pozu verecektir. Cemil Bozok ise bu meşhur fotoğrafın hikâyesini şöyle anlatır:

“Serattarzadeler, Ankara’nın eşrafındandı. Bize kiralanan bu bağ evi oldukça büyüktü. Birinci katı kâgir, ikinci katı ise ince kırmızı tuğladan yapılmıştı. Bağlık sahası da epeyce genişti. Evin önünde bakımlı bir bahçesi, biraz ilerisinde yemişliği ve sebzeliği bulunuyordu. Binanın yanı başında da Ankara taşından yapılmış güzel ve durmadan akan, yalaklı bir de çeşmesi vardı. Bu çeşmenin önünde yüzünü yıkamış Paşa’nın ve yanı başında duran babamın bir fotoğrafı vardır. Foto zabiti Esat Bey (Esat Nedim Tengizman, T.A.) tarafından çekilmiştir. O gün ben de oradaydım. Çeşmeden boşalan sular, tam karşıdaki üzüm asmasının örttüğü çardağın önünde bir havuza geliyordu.” 1

Bu meşhur fotoğrafın nerede çekildiği bugüne kadar tespit edilememişti. Ta ki Ankara kent tarihi üzerine araştırmalar yapan Burak Kaya’nın ilginç gördüğü bu çeşmeyi incelemesine kadar. Kaya, çeşmenin Salih Bozok’un evinin bahçesinde olduğu bilgisinden hareketle araştırmasını derinleştirir. Sonunda da çeşmenin Atatürk’ün fotoğraf çektirdiği yer olduğunu tespit eder. Çeşme, bugün Şehit Ersan Caddesi üzerindeki Basın Şehitleri Parkı’nda, İngiliz Büyükelçiliği’nin hemen karşısında yer almaktadır.

1921’de Esat Nedim Tengizman’ın çektiği fotoğraf ile günümüzdeki hali karşılaştırıldığında hem desenlerden hem çeşmedeki belirgin izlerden hem de kurnasına bakıldığında iki yapının aynı olduğu anlaşılmaktadır. 1921’dekinin aksine zaman içinde yalak kısmına kadar yer yüksekliği 35 santimetre kadar yükselmiştir. Ayrıca bugün çeşme çalışır durumda değildir.

EV İNGİLİZ BÜYÜKELÇİLİĞİ’NE SATILDI

Salih Bozok bir süre sonra kiralık evden çıkarak kendisine bir ev satın alacaktır. Bunun detayları ise farklı bir araştırmada karşımıza çıkar. Türkiye Cumhuriyeti Ankara’nın başkent oluşundan sonra diplomatik misyonu yeni başkente çekebilmek için 8 Şubat 1925’te bir teşvik yasası çıkarır. Buna göre yabancı devletlere arsa hibesinde bulunulacak ve diplomatik misyonların Ankara’ya gelmesi sağlanacaktır. İngiltere de Büyükelçi Ronald Charles Lindsay’i Ankara’ya göndererek elçilik binasını inşa etmek için arsa incelemesi yapar. 23 Mart 1925’te Lindsay, Hacı Kerim Efendi’nin arsasına talip olur. Fakat Türk hükümeti 28 Nisan 1925’te verdiği yanıtta Hacı Kerim Efendi’nin arsasının yanındaki, Salih Bozok’un evinin bulunduğu arsayı teklif eder. Buradan anlaşılacağı üzere İngilizlerin istediği arsa Basın Şehit Parkı’ndaki çeşmenin de bulunduğu, bir dönem Salih Bozok’un kiracı olarak oturduğu arsadır. Musul görüşmelerinin arifesinde İngiliz hükümeti konut sıkıntısı çektiği için Salih Bey’in evini 200 lira karşılığında hemen kiralar. Sonra da 20 bin Türk Lirası karşılığında içindeki eşyayla birlikte satın alır. Türk hükümeti de bugünkü İngiliz Büyükelçiliği’nin bulunduğu yaklaşık 28 bin metrekarelik arsayı hibe eder. 2 Cemil Bozok ise evin satışına ilişkin “Babam Çankaya’daki evimizi sefaret olmak üzere İngiliz hükümetine sattı. Muamelesi uzun sürmüştü. Satıştan alınan otuz bin lira o zaman çok iyi bir paraydı. Adeta bir servetti. Babam bunun üçte biri parayla İstanbul’da Maçka’da orta boy şirin bir ev aldı, deniz de görüyordu. Ailece oraya göç ettik” bilgisini paylaşır.2

ÇEŞMENİN AKIBETİ NE OLACAK?

Yüz yılı aşkın bir süre önce yapılan bu çeşme Basın Şehitleri Parkı’nın içerisinde bakımsız, korunaksız ve kaderine terk edilmiş bir şekildedir. Çankaya Köşkü’nün hemen aşağısında kalan bu unutulmuş çeşmenin ulu önderin aziz hatırasını yaşatmak için hak ettiği şekilde korunmaya alınması yerinde bir karar olacaktır. Çankaya ilçe sınırları içerisinde bulunan bu yapıya Çankaya Belediyesi ya da Ankara Büyükşehir Belediyesi’nce gerekli ilginin gösterileceğine inanıyoruz.


1- Salih Bozok – Cemil S. Bozok, Hep Atatürk’ün Yanında, Çağdaş Yayınları, 1985.

2- Ufuk Erdem, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, İngiltere’nin Yeni Başkent Ankara’yı Kabullen(emeye)işi ve İngiliz Büyükelçilik Binasının İnşası, Cilt 6, Sayı 5, 2017.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
deneme bonusudedektifdeneme bonusu veren sitelerfixbetfixbetantalya escortmatadorbethukuk forumDijital Pazarlama Ajansıescort gaziantepescort gaziantephaberankara laptop alım satımistanbul evden eve nakliyat